کاربر گرامی  خوش آمدید ... 

روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه

مشخص نشده
مشخص نشده
14
word
74 KB
4606
قیمت: ۲,۰۰۰ تومان
دانلود مقاله
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه

    چکیده :

    بی گمان انقلاب مشروطیت ایران (1285 ه . ش / 1905 - م) یکی از تحولات سر نوشت ساز تاریخ کشور ما به شمار می رود و مانند هر انقلابی نقطه عطف و تحولی است که نهاد ها و ساختار های اجتماعی را دگرگون کرده است. این انقلاب فرزند زمان خود و ترا ویده ی ذات جامعه ی خویش است.

    گرد آمدن شرایط ذهنی و عینی نیرو های اجتماعی سرانجام خود را در قالب های نسبتاً پایه ای و مستمر به صورت حرکت های اصلاحی با انفلابی بروز می دهد.

    الگو های نظری و شیوه ی تفکر رایج در آن زمان و نوع نگرش های دینی و باور های مذهبی و فلسفه ی سیاسی – اجتماعی اندیشمندان و خرد ورزان آن عصر ، و ده ها عامل ذهنی و فکری دیگر، به اضافه ی شرایط عینی مسلط بر جامعه ، در پیدایش و شکل گیری و اثر بخشی انقلاب مشروطیت دخالت داشته اند که از جمله ی این عوامل می توان چگونگی معیشت و وضع اقتصادی و طبقاتی ، ساخت و ترکیب جمعیتی، سیستم حکومتی و نوع سیاستگذاری آن، و حتی شرایط اقلیمی، جغرافیایی، طبیعی، سیاسی و انسانی را بر شمرد. یکی از ابعاد مهم دوره ی مشروطیت که از دیدگاه علمی ، به ویژه جنبه ی جامعه شناختی آن کمتر پژوهیده شده است، پدیده ی روشنفکری و روشنفکران است.

    اگر عناصر روشنفکری نو ظهور آن دوره را در انگیزش و زمینه سازی فکری انقلاب مشروطه موثر بدانیم، و به خصوص آنها را حلقه ی واسط و وسیله ی آشنایی ایران با دنیای جدید (مدر نسیم) بدانیم ، پر واضح است که توجه و تلاش برای شناخت این پدیده ی تازه، - روشنفکر -  اهمیت مضاعفی می یابد. نشانه ی همیشگی روشنفکر، اندیشه ی اوست، کار اصلی روشنفکر ، تولید فکر و پرداختن به مسائل نظری است. «روشنفکر کسی است که برای اندیشه و فکر زندگی می کند. دلبستگی او به زندگی فکری، شباهت بسیاری به دلبستگی مذهبی دارد.،

    البته باید گفت که اندیشه ی روشنفکر نه سبیط ، ساده و یک جانبه، بلکه چند وجهی است. یکی از وجوه افکار روشنفکران نوع نگاه آنان به مسائل دینی و عملکرد ها، سنت ها و باور های مذهبی است. کمتر روشنفکری را می توان یافت که خواسته یا نا خواسته به مقولات دینی پرداخته باشد، و این موضوع به اهمیت و جایگاه دین و آموزه های دینی در زندگی فردی و اجتماعی آدمی بر می گردد. «دین، هم کهن ترین و هم فاقد ترین و اثر گذارترین نهاد اجتماعی بشر است.، علاوه بر اهمیت و جایگاه دین در زندگی آدمی، نوع نگریستن به دین وبر خورد نظری با آن نیز مهم است. روشنفکران به خاطر این که فرزند و محصول دنیای مرر نیسته اند، برداشت و طرز تلقی و دید گاه شان از بنیاد ها و نهاد های دینی با تلقی های قدیمی از دین متفاوت است. به همین دلیل، پژوهشگران و محققان اجتماعی باید به شناخت و باز بینی جایگاه دین در اندیشه ی روشنفکران هر عصری بپردازند تا از این رهگذر به شناخت قابل اتکا و اعتماد تحولات اجتماعی، سیاسی و تاریخی دست یابند، و بتوانند درباره رسالت و مواضح روشنفکران هر دوره منصفانه قضاوت و آنها را نقد کنند. در این تحقیق بر آنیم تا درباره «جایگاه دین در اندیشه ی روشنفکران دوره مشروطه» کندو کار کنیم و در یک بررسی جامعه شناختی، برخی گوشه های پنهان اندیشه های منو الفکران ایران آن مان را پیرامون باور ها، عملکرد ها و سنت های دینی مسلط آن دوره، آشکار کنیم.

     کلید واژه ها : ایران، مشروطه، دین، روشن فکر

     مقدمه :

     مجموعه تحولاتی که در نهایت منجر به پیدایش و استقرار مشروطیت در (روز چهاردهم مرداد ماه 1285 ه . ش 1905 م ) ایران شد از داده های گوناگونی قابل بررسی است یک شیوه آن است که محقق از تورق کتاب های تاریخی و وقایع نگاری های مورخان به تحقیق و تفحص در چند و چون رخدادهای مشروطیت بپردازد. یکی دیگر از روش ها، بررسی اوضاع و احوال اجتماعی دوران های گذشته و پی گیری اندیشه ها و آرای نخبگان علمی و اجتماعی است که در حقیقت ریشه در وقایع بیرونی دارند و تجلیات بازتاب اوضاع اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن عصر هستند، جنبش مشروطه خواهی بی گمان از مهمترین سرفصل های تاریخ ایران زمین است، که از جهات گوناگون در خورد و شایسته ی شناخت علمی و دقیق به دور از پیش داوری های ذهنی و نگاه های تعصب آمیز قومی، دینی، نژادی و ... است که روشنفکران ایرانی که همراه و همزاد مشروطیت ایران اند یکی از حلقه های اصلی و پایه های بنیادی این جنبش به حساب می آیند. از این روی تحقیق درباره ی جنبش مشروطه و بررسی آراء و افکار روشنفکران آن دوره باید به طور همزمان صورت پذیرد.

     برای شناخت اندیشه های روشنفکران، بررسی کتاب ها، مقاله ها، دست نوشته ها، نامه ها و دیگر آثار آنها و رجوع مستقیم به منابع آن دوره اجتناب ناپذیر است. البته برای جامعیت و غنای بیشتر فهم و شناخت مان ناگزیریم که اجمالاً درباره ی بستر تاریخی اجتماعی و سیاسی اقتصادی و زمینه های فرهنگی آن اندیشه ها نیز بحث کنیم؛ چرا که همین بستر در حقیقت زمینه ی جنبش فکری ایران معاصر را پس از دوران آشنایی با تمدن و فرهنگ غرب فراهم کرده است. از این طریق می توان نظور مفهوم و کارکرد دین و اصلاح آن را در اندیشه ی روشنفکران ایرانی پی گرفت و علل چند گونگی مواضع و نسبت آنان با دین را باز فهمید.

     در فصل سوم و در گفتار اول با عنوان «سیمای ایران در آستانه ی قرن بیستم میلادی» بحث قشربندی اجتماعی، اوضاع اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران در آستانه ی مشروطیت، و نیز چگونگی پیدایش جنبش مشروطیت را پیش کشیده ایم.

     در گفتار دوم «سیر تفکر و تنوع اندیشه در دوره ی مشروطه» مطرح شده که در آنجا به مشروطه سازان فرهنگی ایران اشاره رفته است و سه طرز اندیشه ی مطرح در آن زمان را به اختصار توضیح داده ایم. در گفتار سوم با عنوان «دین و پیشگامان جریان روشنفکری ایران» که در حقیقت متن اصلی فصل سوم را شامل می شود، اندیشه های سه تن از بزرگان روشنفکری ایران یعنی آخوند زاده، ملکم خان و طالبوف آمده است که به تفصیل آراء و افکار آنان درباره دین و نهادهای برخاسته آن را آورده ایم.

     گفتار چهارم را به «برخی موانع و مشکلات کار فکری و فرهنگی در ایران » اختصاص داده ایم و همین طور سعی شده به گوشه هایی از علل دین ستیزی و دین گریزی روشنفکران نیز در گفتار پنجم اشاره شود. در پایان فصل سوم، مباحث مطرح شده در گفتارهای پنج گانه را جمع بندی کرده ایم و نتایج نهایی را به فصل چهارن (استنتاج) ارجاع داده ایم.

     1 . 1 ) اهمیت تحقیق :

     اهمیت مطالعاتی این تحقیق به اهمیت سه واژه ی کلیدی «مشروطه»، «دین» و «روشنفکر» بر می گردد. بدون شک مشروطه به عنوان سرآغاز دوره گذار مورد توجه تمامی اندیشمندان، مورخان، صاحب نظران و اصحاب علوم اجتماعی بوده و هست، چه آنان که با نگاهی منفی مشروطه را «سوغات فرنگی» و سوق دادن کشور به سوی ورطه غربزدگی و توطئه ی انگلیسی ها برای چپاول نفت می دانستند، یا برعکس، کسانی که با نظری مثبت مشروطه را پدید آورنده ی پدیده های نو می دانند. همه و همه بر اهمیت مشروطه به عنوان یکی از سرفصل های مهم تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران اذعان و اعتراف دارند. دین نیز که تاریخی همزاد تاریخ انسان دارد، با نفوذ و تأثیر بی همتای خود در روحیات، باورها و رفتارها و کمال جویی ها و نهایت طلبی های آدمی نقش بزرگی را در حیات فردی و اجتماعی بشر ایفا کرده است. 

  • فهرست و منابع روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه

    فهرست:

    چکیده

    مقدمه

    فصل اول : کلیات

    1 . 1 ) اهمیت تحقیق

    1 . 2 ) بیان مسأله

    1 . 3 ) سؤالات تحقیق

    1 . 4 ) فرضیه

    1 . 5 ) اهداف

    1 . 6 ) بررسی منابع

    1 . 7 ) محدودیت ها

    فصل دوم : مرور مطالعاتی

    فصل سوم : ارائه و تجزیه و تحلیل داده ها

    دارای 5 گفتار

    فصل چهارم : استنتاج و پیشنهادها

    ضمایم و منابع

    نمایه

    منبع:

    آدمیت، فریدون، فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت، تهران، انتشارات سخن، چاپ تابان، مهر 1340 .

     2 ) الگار حامد، نقش روحانیت پیشرو در جنبش مشروطیت، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، قوس، 1359

     3 ) زرگری نژاد، غلامحسین، رسائل مشروطیت، تهران، امیرکبیر، چاپ اول، 1374

     4 ) کرمانی، ناظم الاسلام، تاریخ بیداری ایرانیان، تهران، امیرکبیر، 1363

     5 ) کسروی لصمد، تاریخ مشروطه ایران، تهران، امیرکبیر، چاپ هفتم، 1373

     6 ) خدایار محبی، منوچهر؛ «بنیاد دین و جامعه شناسی» تهران، زوار، 1342

     7 ) بروجردی، مهرزاد، روشنفکران ایران و غرب، ترجمه جمشید شیرازی، تهران، فرزان، چاپ اول، 1377

     8 ) حقیقت، عبدالرفیع، تاریخ نهضت های فکری ایرانیان، بخش اول، تهران، شرکت افست، 1368

     9 ) زکریای، محمدعلی، جامعه شناسی روشنفکری دین، تهران، آذریون، چاپ اول، 1378

     10 ) سروش، عبدالکریم، روشنفکری و دینداری، تهران، نشر پویه، چاپ اول، 1367

     11 ) صفایی، ابراهیم، رهبران مشروطه، جلد اول، تهران، انتشارات جاویدان، چاپ سوم، خرداد 1363

     12 ) فراستخواه، مقصود، سرآغاز نواندیشی معاصر دینی و غیردینی، تهران شرکت سهامی انتشارات، چاپ سوم، 1377

     13 ) کاجی، حسین، کیستی ما از نگاه روشنفکران ایران، تهران، انتشارات روزنه، چاپ اول، 1378

     14 ) قره تپه، شهناز، جنبش اصلاح گری دینی در بستر ساختار اجتماعی دوره قاجار، راهنما

     15 ) دکتر حسین ابوالحسن، تنهایی، اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، تابستان 1378

     16 ) مجتهدی، کریم، «میرزا فتحعلی آخوند زاده و فلسفه غرب»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، شماره 1 و 2 ، سال 24 ، بهار و تابستان 1356.

     17 ) مددپور، محمد، سیر تفکر معاصر زمینه های تجدد و دین زدایی در ایران، تهران، انتشارات تربیت، چاپ اول، 1372

     18 ) ملک زاده، مهدی، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، جلد اول، تهران، علمی 1363

     19 ) ولایتی، علی اکبر، مقدمه فکری نهضت مشروطیت، تهران، نشر فرهنگ اسلامی، چاپ ششم؛ 1377

     20 ) یوسفی اشکوری، حسن، نوگرایی دینی نقد و بررسی جنبش اسلامی معاصر، تهران، قصیده، چاپ اول، 1377

     21 ) سروش، قاسم، تحلیلی جامعه شناسی بر انقلاب مشروطه در ایران، به راهنمایی دکتر موحدی، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، 77 – 1367

     22 ) توسلی، غلامعباس، روشنفکری و اندیشه دینی؛ تهران، انتشارات قلم، 1379

     23 ) گودرزی، غلامرضا، دین و روشنفکران مشروطه، تهران، نشر اختران، چاپ اول، 1383 . 

پروپوزال در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, گزارش سمینار در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, تز دکترا در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, رساله در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, پایان نامه در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, تحقیق در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, مقاله در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, پروژه دانشجویی در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, تحقیق دانشجویی در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, مقاله دانشجویی در مورد روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه, پروژه دانشجویی درباره روش تحقیق جایگاه دین در اندیشه روشن فکران عصر مشروطه

دریافت لینک دانلود به صورت خودکار بلافاصله پس از پرداخت

امکان پرداخت آنلاین از طریق کلیه کارت های عضو شتاب

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول